UGC NET 2009: December, Paper II, Visual Art
Text of page 1
Signature and Name of Invigilator OMR Sheet No. : .........................................
(To be filled by the Candidate)
1. (Signature) __________________________
Roll No.
(Name) ____________________________
(In figures as per admission card)
2. (Signature) __________________________
Roll No.____________________________
(Name) ____________________________
(In words)
D-7909 Test Booklet No.
Time : 1 1/4 hours] PAPER-II [Maximum Marks : 100
VISUAL ARTS
Number of Pages in this Booklet : 16 Number of Questions in this Booklet : 50
Instructions for the Candidates ¯Ö¸üßÖÖÙ£ÖµÖÖë êú ×»Ö ×Ö¤ìü¿Ö
1. Write your roll number in the space provided on the top of 1. ¯ÖÆü»Öê ¯ÖéÂü êú ú¯Ö¸ü ×ÖµÖÖ Ã£ÖÖÖ ¯Ö¸ü ¯ÖÖÖ ¸üÖê»Ö Ö´²Ö¸ü ×»Ö×Ö
this page. 2. ÃÖ ¯ÖÏ¿Ö-¯Ö¡Ö ´Öë ¯ÖÖÖÃÖ ²ÖÆãü×¾Öú»¯ÖßµÖ ¯ÖÏ¿Ö Æïü
2. This paper consists of fifty multiple-choice type of questions. 3. ¯Ö¸üßÖÖ ¯ÖÏÖ¸ü´³Ö ÆüÖêÖê ¯Ö¸ü, ¯ÖÏ¿Ö-¯ÖãÛÃÖúÖ Ö¯ÖúÖê ¤êü ¤üß ÖÖµÖêÖß ¯ÖÆü»Öê ¯ÖÖÑÖ
3. At the commencement of examination, the question booklet ×´ÖÖü Ö¯ÖúÖê ¯ÖÏ¿Ö-¯ÖãÛÃÖúÖ ÖÖê»ÖÖê Ö£ÖÖ ÃÖúß ×Ö´Ö×»Ö×ÖÖ ÖÖÑÖ êú
will be given to you. In the first 5 minutes, you are requested ×»Ö ×¤üµÖê ÖÖµÖëÖê ×ÖÃÖúß ÖÖÑÖ Ö¯ÖúÖê ¾Ö¿µÖ ú¸üÖß Æîü :
to open the booklet and compulsorily examine it as below :
(i) To have access to the Question Booklet, tear off the paper
(i) ¯ÖÏ¿Ö-¯ÖãÛÃÖúÖ ÖÖê»ÖÖê êú ×»Ö ÃÖêú ú¾Ö¸ü ¯ÖêÖ ¯Ö¸ü »ÖÖß úÖÖÖ úß
seal on the edge of this cover page. Do not accept a booklet ÃÖᯙ úÖê ±úÖÍü »Öë Öã»Öß ÆãüÔ µÖÖ ×²ÖÖÖ Ãüßú¸ü-ÃÖᯙ úß ¯ÖãÛÃÖúÖ
without sticker-seal and do not accept an open booklet. þÖßúÖ¸ü Ö ú¸ëü
(ii) Tally the number of pages and number of questions (ii) ú¾Ö¸ü ¯ÖéÂü ¯Ö¸ü û¯Öê ×Ö¤ìü¿ÖÖÖãÃÖÖ¸ü ¯ÖÏ¿Ö-¯ÖãÛÃÖúÖ êú ¯ÖéÂü Ö£ÖÖ ¯ÖÏ¿ÖÖë
in the booklet with the information printed on the úß ÃÖÓµÖÖ úÖê ûß Ö¸üÆü Öîú ú¸ü »Öë ×ú µÖê ¯Öæ¸êü Æïü ¤üÖêÂÖ¯ÖæÖÔ
cover page. Faulty booklets due to pages/questions ¯ÖãÛÃÖúÖ ×ÖÖ´Öë ¯ÖéÂü/¯ÖÏ¿Ö ú´Ö ÆüÖë µÖÖ ¤ãü²ÖÖ¸üÖ Ö ÖµÖê ÆüÖë µÖÖ ÃÖß׸üµÖ»Ö
missing or duplicate or not in serial order or any ´Öë Ö ÆüÖë £ÖÖÔÖ ×úÃÖß ³Öß ¯ÖÏúÖ¸ü úß ¡Öã×ü¯ÖæÖÔ ¯ÖãÛÃÖúÖ Ã¾ÖßúÖ¸ü Ö
other discrepancy should be got replaced immediately ú¸ëü Ö£ÖÖ ÃÖß ÃÖ´ÖµÖ ÃÖê »ÖÖîüÖú¸ü ÃÖêú ãÖÖÖ ¯Ö¸ü ¤æüÃÖ¸üß ÃÖÆüß
by a correct booklet from the invigilator within the ¯ÖÏ¿Ö-¯ÖãÛÃÖúÖ »Öê »Öë ÃÖêú ×»Ö Ö¯ÖúÖê ¯ÖÖÑÖ ×´ÖÖü פüµÖê ÖÖµÖëÖê
period of 5 minutes. Afterwards, neither the Question
Booklet will be replaced nor any extra time will be
ÃÖêú ²ÖÖ¤ü Ö ÖÖê Ö¯Öúß ¯ÖÏ¿Ö-¯ÖãÛÃÖúÖ ¾ÖÖ¯ÖÃÖ »Öß ÖÖµÖêÖß Öî¸ü Ö
given. Æüß Ö¯ÖúÖê ×Ö׸üÖ ÃÖ´ÖµÖ ×¤üµÖÖ ÖÖµÖêÖÖ
(iii) After this verification is over, the Test Booklet Number (iii) ÃÖ ÖÖÑÖ êú ²ÖÖ¤ü ¯ÖÏ¿Ö-¯ÖãÛÃÖúÖ úß Îú´Ö ÃÖÓµÖÖ OMR ¯Ö¡Öú ¯Ö¸ü
should be entered in the OMR Sheet and the OMR Sheet Ó×úÖ ú¸ëü Öî¸ü OMR ¯Ö¡Öú úß Îú´Ö ÃÖÓµÖÖ ÃÖ ¯ÖÏ¿Ö-¯ÖãÛÃÖúÖ ¯Ö¸ü
Number should be entered on this Test Booklet. Ó×úÖ ú¸ü ¤ëü
4. Each item has four alternative responses marked (A), (B), (C) 4. ¯ÖϵÖêú ¯ÖÏ¿Ö êú ×»Ö ÖÖ¸ü ¢Ö¸ü ×¾Öú»¯Ö (A), (B), (C) Ö£ÖÖ (D) פüµÖê ÖµÖê
and (D). You have to darken the oval as indicated below on the Æïü Ö¯ÖúÖê ÃÖÆüß ¢Ö¸ü êú ¤üßÖÔ¾Öé¢Ö úÖê ¯ÖêÖ ÃÖê ³Ö¸üú¸ü úÖ»ÖÖ ú¸üÖÖ Æîü ÖîÃÖÖ
correct response against each item. ×ú ÖßÖê פüÖÖµÖÖ ÖµÖÖ Æîü
Example : A B C D ¤üÖÆü¸üÖ : A B C D
where (C) is the correct response. Ö²Ö×ú (C) ÃÖÆüß ¢Ö¸ü Æîü
5. Your responses to the items are to be indicated in the Answer 5. ¯ÖÏ¿ÖÖë êú ¢Ö¸ü êú¾Ö»Ö ¯ÖÏ¿Ö ¯Ö¡Ö I êú ¤ü¸ü פüµÖê ÖµÖê ¢Ö¸ü-¯Ö¡Öú ¯Ö¸ü Æüß
Sheet given inside the Paper I Booklet only. If you mark at Ó×úÖ ú¸üÖê Æïü µÖפü Ö¯Ö ¢Ö¸ü ¯Ö¡Öú ¯Ö¸ü פüµÖê ÖµÖê ¤üßÖÔ¾Öé¢Ö êú »ÖÖ¾ÖÖ
any place other than in the ovals in the Answer Sheet, it will ×úÃÖß µÖ ãÖÖÖ ¯Ö¸ü ¢Ö¸ü ×ÖÅÖÖÓ×úÖ ú¸Öê Æïü, ÖÖê ÃÖúÖ ´Ö滵ÖÖÓúÖ ÖÆüà
not be evaluated.
ÆüÖêÖÖ
6. Read instructions given inside carefully.
6. ¤ü¸ü פüµÖê ÖµÖê ×Ö¤ìü¿ÖÖë úÖê ¬µÖÖÖ¯Öæ¾ÖÔú ¯ÖÍëü
7. Rough Work is to be done in the end of this booklet. 7. úÖÖ úÖ´Ö (Rough Work) ÃÖ ¯ÖãÛÃÖúÖ êú ÛÖ´Ö ¯ÖéÂü ¯Ö¸ü ú¸ëü
8. If you write your name or put any mark on any part of the test
booklet, except for the space allotted for the relevant entries,
8. µÖפü Ö¯Ö ¢Ö¸ü-¯ÖãÛÃÖúÖ ¯Ö¸ü ¯ÖÖÖ ÖÖ´Ö µÖÖ êÃÖÖ úÖêÔ ³Öß ×Ö¿ÖÖÖ ×ÖÃÖÃÖê
which may disclose your identity, you will render yourself
Ö¯Öúß ¯ÖÆüÖÖÖ ÆüÖê ÃÖêú, ×úÃÖß ³Öß ³ÖÖÖ ¯Ö¸ü ¤ü¿ÖÖÔÖê µÖÖ Ó×úÖ ú¸üÖê Æïü ÖÖê
liable to disqualification. ¯Ö¸üßÖÖ êú ×»ÖµÖê µÖÖêµÖ ÖÖê×ÂÖÖ ú¸ü פüµÖê ÖÖµÖëÖê
9. You have to return the test question booklet and OMR Answer 9. Ö¯ÖúÖê ¯Ö¸üßÖÖ ÃÖ´ÖÖ¯Ö ÆüÖêÖê ¯Ö¸ü ¯ÖÏ¿Ö-¯ÖãÛÃÖúÖ ¾ÖÓ OMR ¢Ö¸ü-¯Ö¡Öú
sheet to the invigilators at the end of the examination ×Ö¸üßÖú ´ÖÆüÖê¤üµÖ úÖê »ÖÖîüÖÖÖ Ö¾Ö¿µÖú Æîü Öî¸ü ¯Ö¸üßÖÖ ÃÖ´ÖÖÛ¯Ö êú ²ÖÖ¤ü ÃÖê
compulsorily and must not carry it with you outside the ¯ÖÖê ÃÖÖ£Ö ¯Ö¸üßÖÖ ³Ö¾ÖÖ ÃÖê ²ÖÖÆü¸ü Ö »Öêú¸ü ÖÖµÖë
Examination Hall. 10. êú¾Ö»Ö Öß»Öê/úÖ»Öê ²ÖÖ»Ö ¯¾ÖÖÕü ¯ÖîÖ úÖ Æüß ÃÖê´ÖÖ»Ö ú¸ëü
10. Use only Blue/Black Ball point pen. 11. ×úÃÖß ³Öß ¯ÖÏúÖ¸ü úÖ ÃÖÓÖÖú (îú»Öãú»Öêü¸ü) µÖÖ »ÖÖÖ êü²Ö»Ö Öפü úÖ
11. Use of any calculator or log table etc., is prohibited. ¯ÖϵÖÖêÖ ¾ÖÙÖÖ Æîü
12. Negative Marking :- For each incorrect answer, 0.5 marks 12. ÖêÖê×ü¾Ö Óú ¯ÖÏÖÖ»Öß : ¯ÖϵÖêú Ö»ÖÖ ¢Ö¸ü êú ×»Ö 0.5 Óú úÖêü
shall be deducted. ÖÖÑÖê
D-0109
D-7909 1 P.T.O.
Text of page 2
VISUAL ARTS
Paper – II
Note : This paper contains fifty (50) objective type questions, each question carrying two
(2) marks. Attempt all the questions.
1. Large number of pre-historic paintings are found in
(A) Orissa (B) Madhya Pradesh
(C) Karnataka (D) Maharashtra
2. Painter who is known as Father of Cubism.
(A) Picasso (B) Cezanne
(C) Braque (D) Van Gogh
3. ‘Padmapani Bodhisattva’ is in
(A) Ajanta Caves (B) Badami Caves
(C) Ellora Caves (D) Elephanta Caves
4. The famous painting of Picasso
(A) Last Supper (B) Guernica
(C) Sunflower (D) Birth of Venus
5. Which was the first newspaper published in India ?
(A) Indian Express (B) Hindustan Times
(C) The Hindu (D) Bengal Gazette
6. Making an object alive by filming them one at a time.
(A) Animation (B) Action
(C) Shooting (D) Editing
7. The word “circulation” for newspaper/magazines means
(A) Copies printed (B) Copies sold
(C) Readership (D) Counting
8. A layout accurate in size, colour scheme and other necessary details to show how the
final design will look.
(A) Art-work (B) Design
(C) Thumbnail (D) Comprehensive
9. Bronze is an alloy of
(A) Copper and Brass (B) Copper and Iron
(C) Copper, Zinc and Tin (D) Brass and Aluminium
10. Find the sculptor.
(A) Biren De (B) Prakash Jha
(C) Pradosh Dasgupta (D) R. Shivkumar
D-7909 2
Text of page 3
¥ü¿µÖ ú»ÖÖ‹Ñ
¯ÖÏ¿−Ö¯Ö¡Ö – II
−ÖÖê™ü : ‡ÃÖ ¯ÖÏ¿−Ö¯Ö¡Ö ´Öë ¯Ö“ÖÖÃÖ (50) ²ÖÆãü-×¾Öú»¯ÖßµÖ ¯ÖÏ¿−Ö Æïü … ¯ÖÏŸµÖêú ¯ÖÏ¿−Ö êú ¤üÖê (2) †Óú Æïü … ÃÖ³Öß ¯ÖÏ¿−ÖÖë êú ˆ¢Ö¸ü ¤ëü …
1. ¯ÖÏÖ"ÖîןÖÆüÖ×ÃÖú ד֡Ö
(A) †Öê׸üÃÖÖ (B) ´Ö¬µÖ ¯ÖϤêü¿Ö
(C) ú−ÖÖÔ™üú (D) ´ÖÆüÖ¸üÖ™Òü
2. ד֡ÖúÖ¸ü וÖÃÖê ‘Ö−Ö¾ÖÖ¤ü úÖ •Ö−Öú úÆüÖ •ÖÖŸÖÖ Æîü
(A) ׯÖúÖÃÖÖê (B) ×ÃÖ—ÖÖÑ
(C) ²ÖÎÖú (D) ¾ÖÖòü−Ö "ÖÖê‘Ö
3. ‘¯Ö¤Ëü´Ö¯ÖÖ1Öß ²ÖÖê׬ÖÃÖŸ¾Ö’ µÖÆüÖÑ Æîü
(A) †•ÖÓŸÖÖ "Öã±úÖ‹Ñ (B) ²Ö¤üÖ´Öß "Öã±úÖ‹Ñ
(C) ‹»ÖÖê¸üÖ "Öã±úÖ‹Ñ (D) ‹»Öß±ëú™üÖ "Öã±úÖ‹Ñ
4. ׯÖúÖÃÖÖê úÖ ¯ÖÏ×ÃÖ¨ü ד֡Ö
(A) »ÖÖÙü ÃÖ¯Ö¸ü (B) "ÖÖêÙ−ÖúÖ
(C) ÃÖ−Ö°»ÖÖò¾Ö¸ü (D) ²Ö£ÖÔ †Öò±ú ×¾Ö−ÖÃÖ
5. ³ÖÖ¸üŸÖ ´Öë ¯ÖϤüÙ¿ÖŸÖ ÃÖ²ÖÃÖê ¯ÖÆü»ÖÖ †9Ö²ÖÖ¸ü
(A) ‡Ó×›üµÖ−Ö ‹ŒÃÖ¯ÖÏêÃÖ (B) ØÆü¤ãßÖÖ−Ö ™üÖ‡´ÃÖ
(C) ¤üß ØÆü¤üæ (D) ²ÖÓ"ÖÖ»Ö "Öò—Öê™ü
6. ‹ú-‹ú ú¸üêú ×±ú»´ÖÖÓú−Ö ú¸üêú ¾ÖßÖã úÖê •Öß×¾ÖŸÖ ²Ö−ÖÖŸÖÖ Æîü
(A) ‹×−Ö´Öê¿Ö−Ö (B) ‹êŒ¿Ö−Ö
(C) ¿ÖæØ™ü"Ö (D) ‹›üß×™Ó"Ö
7. ¯Ö¡Ö/¯ÖסÖúÖ†Öë ´Öë “ÃÖŒµÖãÔ»Öê¿Ö−Ö” ‡ÃÖ ¿Ö²¤ü úÖ †£ÖÔü
(A) ´ÖãצüŸÖ ¯ÖÏןֵÖÖë úß ÃÖÓ9µÖÖ (B) ²Öê“Öß Æãü‡Ô ¯ÖÏןֵÖÖë úß ÃÖÓ9µÖÖ
(C) ¯ÖÖšüúÖë úß ÃÖÓ9µÖÖ (D) ×"Ö−ÖŸÖß
8. »Öê-†Öˆ™ü •ÖÖê ´ÖÖ¯Ö, ¸Óü"Ö ÃÖÓ"ÖŸÖß †Öî¸ü ²ÖÖúß •Öºþ¸üß ´ÖÖ×ÆüŸÖß êú ÃÖÖ£Ö †Ö×9Ö¸üß ×›ü•ÖÌÖ‡−Ö •ÖîÃÖÖ ×¤ü9ÖÖ‡Ô ¤êüŸÖÖ Æîü
(A) †Ö™Ôü-¾ÖÔú (B) ×›ü•ÖÖ‡−Ö
(C) £ÖÓ²Ö−Öê»Ö (D) úÖò´¯ÖÏêÆêüÛ−ÃÖ¾Ö
9. úÖÓÃµÖ ÃÖÛ´´ÖÁÖ1Ö Æîü
(A) ŸÖÖÓ²ÖÖ †Öî¸ü ¯ÖßŸÖ»Ö (B) ŸÖÖÓ²ÖÖ †Öî¸ü »ÖÖêÆüÖ
(C) ŸÖÖÓ²ÖÖ, •ÖßÖÖ †Öî¸ü ™üß−Ö (D) ¯ÖßŸÖ»Ö †Öî¸ü ‹»µÖã×´Ö×−ÖµÖ´Ö
10. ‡−Ö´Öë ÃÖê úÖî−Ö ×¿Ö»¯ÖúÖ¸ü Æîü ?
(A) ²Ö߸êü−Ö ›êü (B) ¯ÖÏúÖ¿Ö —ÖÖ
(C) ¯ÖϤüÖê¿Ö ¤üÖÃÖ"Ö㯟ÖÖ (D) †Ö¸ü. ׿־Öãú´ÖÖ¸ü
D-7909 3 P.T.O.
Text of page 4
11. “Santal family” by Ramkinkar Baij was initially made in
(A) Terracotta (B) Sandstone
(C) Cement concrete (D) Wood
12. Which sculptor is more known for portraiture ?
(A) Somanath Hore (B) Ram Sutar
(C) P. V. Janakiram (D) Balbir Singh Katt
13. Rubberised polymer material is used for
(A) Heliorelief (B) Lino-cut
(C) Lithography (D) None from the three
14. Acid is an important component in print-making process of
(A) Lino-cut (B) Wood-cut
(C) Etching (D) None from the three
15. When the fresh solution of acid is exhausted, it turns into
(A) White (B) Blue
(C) Yellow (D) Red
16. Wet paper is used in the printing of
(A) Offset printing (B) Photography
(C) Etching (D) Wood-cut
17. ‘Art and Illusion’ is written by
(A) Stella Kramrisch (B) Michael Meister
(C) E. H. Gombrich (D) Rudoulf Arnheim
18. Concept of vitality in sculptural form in 20th century started by
(A) Picasso (B) Brancusi
(C) Henry Moore (D) Gabo
19. Proportion and colour of figure as per varna in the painting has been advocated in which
text ?
(A) Vinaya Pittaka (B) Matsya Purana
(C) Vishnudharmottara Purana (D) Dhvanyaloka
20. ‘Iconology’ is a method of interpretation advocated by
(A) Erwin Panofsky (B) Claiment Greenburge
(C) Aurther Danto (D) R. Collingwood
21. Assertion (A) : Those who are good at teaching may be good artists. But all artists
are not good teachers.
Reason (R) : Teaching visual arts involve good skill as well but may not be
conducive to achieve mastery.
(A) (A) and (R) both are correct.
(B) (A) and (R) both are incorrect.
(C) (A) is correct and (R) is not correct.
(D) (A) is incorrect and (R) is correct.
D-7909 4
Text of page 5
11. ¸üÖ´ÖØúú¸ü ²Öî•Ö úÖ “ÃÖÓŸÖ»Ö ±îú×´Ö»Öß” ÃÖ¾ÖÔ¯ÖÏ£Ö´Ö ‡ÃÖ´Öë ²Ö−ÖÖµÖÖ Æîü :
(A) ´Öé1´ÖµÖß (B) ²ÖÖ»Öæ ¯ÖŸ£Ö¸ü
(C) ÃÖß´Öë™ü úÖÑÎúß™ü (D) »Öú›Íüß
12. úÖî−ÖÃÖÖ ×¿Ö»¯ÖúÖ¸ü ¾µÖÛŒŸÖ ׿ֻ¯Ö êú ×»Ö‹ •ÖÖ−ÖÖ •ÖÖŸÖÖ Æîü ?
(A) ÃÖÖê´Ö−ÖÖ£Ö ÆüÖê¸ü (B) ¸üÖ´Ö ÃÖãŸÖÖ¸ü
(C) ¯Öß. ¾Öß. •ÖÖ−Öú߸üÖ´Ö (D) ²Ö»Ö²Ö߸ü ØÃÖ"Ö ú¼ü
13. ¸ü²Ö›Íü ¯ÖÖê»Öß´Ö¸ü úÖ ‡ÃŸÖê´ÖÖ»Ö ‡ÃÖ´Öë ÆüÖêŸÖÖ Æîü :
(A) Æêü»Ö߆Öê¸üß×»Ö±ú (B) »Öß−ÖÖê-ú™ü
(C) ×»Ö£ÖÖê"ÖÏÖ±úß (D) ‡−Ö´Öë ÃÖê úÖê‡Ô −ÖÆüà
14. ”ûÖ¯Ö-ú»ÖÖ êú ‡ÃÖ ¯ÖÏ×ÎúµÖÖ ´Öë †´»Ö ‹ú ´ÖÆü¢¾Ö¯Öæ1ÖÔ ‘Ö™üú Æîü
(A) »Öß−ÖÖê-ú™ü (B) ¾Öã›ü-ú™ü
(C) ‹Ø“Ö"Ö (D) ‡−Ö´Öë ÃÖê úÖê‡Ô −ÖÆüà
15. †´»Ö êú ŸÖÖ•ÖÖ ¦ü¾Ö úÖ •Ö²Ö ×−ÖúÖÃÖ ÆüÖêŸÖÖ Æîü ŸÖ²Ö ¾ÖÆü ‡ÃÖ ¸Óü"Ö ´Öë ŸÖÛ²¤üü»Ö ÆüÖêŸÖÖ Æîü
(A) ÃÖ±êú¤ü (B) −Öß»ÖÖ
(C) ¯Öß»ÖÖ (D) »ÖÖ»Ö
16. ‡ÃÖ ”ûÖ¯ÖÖ-ú»ÖÖ ´Öë "Öß»ÖÖ úÖ"Ö•ÖÌ ‡ÃŸÖê´ÖÖ»Ö ×úµÖÖ •ÖÖŸÖÖ Æîü
(A) †Öò±úÃÖê™ü دÖÏØ™ü"Ö (B) ±úÖê™üÖê"ÖÏÖ±úß
(C) ‹“Öà"Ö (D) ¾Öã›ü-ú™ü
17. ‘†Ö™Ôü †ò›ü ‡»µÖã•ÖÌ−Ö’ ‡−ÆüÖê−Öë ×»Ö9ÖÖ Æîü
(A) Ùüê»ÖÖ Îêú´Ö׸ü¿Ö (B) ´ÖÖµÖêú»Ö ×´ÖÙü¸ü
(C) ‡. ‹“Ö. "ÖÏÖê´²ÖÎß“Ö (D) ºþ›üÖò»±ú †Ö¸ü−Æêü´Ö
18. ²ÖßÃÖ¾Öß ¿ÖŸÖÖ²¤üß ´Öë ׿ֻ¯Öú»ÖÖ ´Öë •Öß¾ÖÓŸÖŸÖÖ úß ÃÖÓú»¯Ö−ÖÖ ‡−ÆüÖë−Öê ¿Öãºþ úß
(A) ׯÖúÖÃÖÖê (B) ²ÖÎÖÓãúÃÖß
(C) Æêü−Ö¸üß ´Öã¸ü (D) "ÖÖ²ÖÖê
19. ד֡Öú»ÖÖ êú †Öéú×ŸÖ ´Öë †−Öã¯ÖÖŸÖ †Öî¸ü ¸Óü"Ö ¾Ö1ÖÔ êú †Ö¬ÖÖ¸ ü¯Ö¸ü ×úÃÖ "ÖÏÓ£Ö ´Öë ¾ÖúÖ»ÖŸÖ úß "Ö‡Ô Æîü ?
(A) ×¾Ö−ÖµÖ ¯Öß¼üú (B) ´ÖŸÃµÖ ¯Öã¸üÖ1Ö
(C) ×¾ÖÂ1Öã¬Ö´ÖÖì¢Ö¸üÖ ¯Öã¸üÖ1Ö (D) ¬¾Ö−µÖÖ»ÖÖêú
20. ‘†ÖµÖúÖò−ÖÖò»ÖÖò•Öß’ ‹ú ¯ÖÏן֤֯ü−Ö ¯Ö¨ü×ŸÖ úß ¾ÖúÖ»ÖŸÖ ‡−ÆüÖë−Öê úß
(A) ‹Ù¾Ö−Ö ¯Öò−ÖÖê°Ãúß (B) Œ»ÖꇴÖÓ™ü "ÖÏß−Ö²Ö"ÖÔ
(C) †Öò£ÖÔ¸ü ¤üÖÓŸÖÖê (D) †Ö¸ü. úÖòØ»Ö"Ö¾Öã›ü
21. †×³Öú£Ö−Ö (A) : •ÖÖê †“”êû ׿ÖPÖú Æïü ¾Öê †“”êû ú»ÖÖúÖ¸ü ÆüÖê ÃÖúŸÖê Æïü … ´Ö"Ö¸ü ÃÖ³Öß †“”êû ú»ÖÖúÖ¸ü †“”êû
׿ÖPÖú −ÖÆüà ÆüÖêŸÖê …
úÖ¸ü!Ö (R) : ¥ü¿µÖ-ú»ÖÖ êú ׿ÖPÖ1Ö ÆêüŸÖã ˆ¢Ö´Ö-úÖî¿Ö»µÖ úß †Ö¾Ö¿µÖúŸÖÖ ³Öß ÆüÖêŸÖß Æîü ¯Ö¸ü−ŸÖã ‡ÃÖÃÖê
†×³Ö¾ÖÖµÖÔŸÖ: ×−Ö¯Öã1ÖŸÖÖ ¯ÖÏÖ¯ŸÖ −ÖÆüà ÆüÖêŸÖß …
(A) (A) ŸÖ£ÖÖ (R) ¤üÖê−ÖÖë ÃÖÆüß Æïü …
(B) (A) ŸÖ£ÖÖ (R) ¤üÖê−ÖÖë "Ö»ÖŸÖ Æïü …
(C) (A) ÃÖÆüß Æîü ŸÖ£ÖÖ (R) "Ö»ÖŸÖ Æîü …
(D) (A) "Ö»ÖŸÖ Æîü ŸÖ£ÖÖ (R) ÃÖÆüß Æîü …
D-7909 5 P.T.O.
Text of page 6
22. Assertion (A) : The Indian Tribal Art is strong because of its strong traditional
background and cultural heritage.
Reason (R) : The Indian Tribal Art is strong because of technical excellence as well
as cultural heritage.
(A) (A) is correct and (R) is incorrect. (B) (A) is incorrect and (R) is correct.
(C) (A) & (R) both are correct. (D) (A) & (R) both are incorrect.
23. Assertion (A) : A typeface must be in harmony with the product’s image and the
advertiser’s image.
Reason (R) : A delicate typeface would be appropriate to convey the sturdiness of a
large machine.
(A) (A) is not correct, (R) is correct. (B) (A) and (R) both are correct.
(C) (A) and (R) both are incorrect. (D) (A) is correct and (R) is incorrect.
24. Assertion (A) : Publicity is an indirect form of promotion.
Reason (R) : Promotion is not relation to the communication activities and efforts
used by a seller to induce buyers to buy its products.
(A) (A) is correct, (R) is not correct. (B) (A) is not correct, (R) is correct.
(C) (A) and (R) both are incorrect. (D) (A) and (R) both are correct.
25. Assertion (A) : Naum Gabo, constructed his ‘Column’ using plastic.
Reason (R) : As he experimented with a visual quality that sculpture had never
before possessed quite so literally, transparency.
(A) (A) is correct and (R) is incorrect.
(B) (A) and (R) both are incorrect.
(C) (A) is incorrect (R) is partially correct.
(D) (A) & (R) both are correct.
26. Assertion (A) : In Italian metal casting process the moulds have to remain cool for
better flowing of the metal.
Reason (R) : In indigenous and Italian metal casting process the mould have to cool
down before pouring down the metal.
(A) (A) is correct and (R) is incorrect. (B) (A) and (R) both are incorrect.
(C) (A) and (R) both are correct. (D) (A) is incorrect (R) is correct.
27. Assertion (A) : Lithograph is a long, painful process.
Reason (R) : Artist considers lithograph as easy process to work.
(A) (A) and (R) both are incorrect.
(B) (A) is incorrect and (R) is partially correct.
(C) (A) is correct, (R) is incorrect.
(D) (A) is incorrect, (R) is correct.
28. Assertion (A) : Should we consider “Collograph” as a medium of expression of print
making.
Reason (R) : Should we consider “Collograph” as a medium of expression of
painting.
(A) (A) and (R) both are correct. (B) (A) is correct (R) is not correct.
(C) (A) is incorrect (R) is correct. (D) (A) and (R) both are incorrect.
D-7909 6
Text of page 7
22. †×³Öú£Ö−Ö (A) : †¯Ö−Öß ÃÖ¿ÖŒŸÖ ¯ÖÖ¸ü´¯Ö׸üú ¯Öéšü³Öæ×´Ö ŸÖ£ÖÖ ÃÖÓÖÃéúןÖú ×¾Ö¸üÖÃÖŸÖ êú úÖ¸ü1Ö ³ÖÖ¸üŸÖßµÖ •Ö−Ö•ÖÖןÖ
ú»ÖÖ ÃÖ¿ÖŒŸÖ Æîü …
úÖ¸ü!Ö (R) : †¯Ö−Öß ŸÖú−Ößúß ˆŸéú™üŸÖÖ ŸÖ£ÖÖ ÃÖÖÓÃéúןÖú ×¾Ö¸üÖÃÖŸÖ êú úÖ¸ü1Ö ³ÖÖ¸üŸÖßµÖ •Ö−Ö•ÖÖ×ŸÖ ú»ÖÖ
ÃÖ¿ÖŒŸÖ Æîü …
(A) (A) ÃÖÆüß Æîü ŸÖ£ÖÖ (R) "Ö»ÖŸÖ Æîü (B) (A) "Ö»ÖŸÖ Æîü ŸÖ£ÖÖ (R) ÃÖÆüß Æîü …
(C) (A) ŸÖ£ÖÖ (R) ¤üÖê−ÖÖë ÃÖÆüß Æïü … (D) (A) ŸÖ£ÖÖ (R) ¤üÖê−ÖÖë "Ö»ÖŸÖ Æïü …
23. †×³Öú£Ö−Ö (A) : ‹ú ™üÖ‡¯Ö±êúÃÖ úÖê ˆŸ¯ÖÖ¤ü úß †Öéú×ŸÖ ŸÖ£ÖÖ ×¾Ö–ÖÖ¯Öú úß †Öéú×ŸÖ êú ÃÖÖ£Ö †×−Ö¾ÖÖµÖÔŸÖ:
ÃÖãÃÖÓ"ÖŸÖ ÆüÖê−ÖÖ “ÖÖ×Æü‹ …
úÖ¸ü!Ö (R) : ‹ú ²Ö›Íüß ´Ö¿Öß−Ö úß ‘Ùü›üá−ÖêÃÖ’ úÖê †×³Ö¾µÖÓ×•ÖŸÖ ú¸ü−Öê êú ×»Ö‹ ‹ú ‘›êü×»Öêú™ü’ ™üÖ‡¯Ö±êúÃÖ
ˆ¯ÖµÖãŒŸÖ ÆüÖê"ÖÖ …
(A) (A) "Ö»ÖŸÖ Æîü, (R) ÃÖÆüß Æîü … (B) (A) ŸÖ£ÖÖ (R) ¤üÖê−ÖÖë ÃÖÆüß Æïü …
(C) (A) ŸÖ£ÖÖ (R) ¤üÖê−ÖÖë "Ö»ÖŸÖ Æïü … (D) (A) ÃÖÆüß Æîü ŸÖ£ÖÖ (R) "Ö»ÖŸÖ Æîü …
24. †×³Öú£Ö−Ö (A) : ¯ÖÏ“ÖÖ¸ü, ¯ÖÏÖê´ÖÖê¿Ö−Ö úÖ ‹ú †¯ÖÏŸµÖPÖ ºþ¯Ö Æîü …
úÖ¸ü!Ö (R) : ÃÖÓ“ÖÖ¸ü ×ÎúµÖÖú»ÖÖ¯ÖÖë ŸÖ£ÖÖ ×úÃÖß ×¾ÖÎêúŸÖÖ «üÖ¸üÖ †¯Ö−Öê ˆŸ¯ÖÖ¤üÖêÓ úÖê 9Ö¸üߤü−Öê ÆêüŸÖã 9Ö¸üߤü¤üÖ¸üÖë úÖê
¯ÖϾÖé¢Ö ú¸ü−Öê êú ¯ÖϵÖÖÃÖÖë ÃÖê ¯ÖÏÖê´ÖÖê¿Ö−Ö úÖ ÃÖÓ²ÖÓ¬Ö −ÖÆüà Æîü …
(A) (A) ÃÖÆüß Æîü, (R) "Ö»ÖŸÖ Æîü … (B) (A) "Ö»ÖŸÖ Æîü, (R) ÃÖÆüß Æîü …
(C) (A) ŸÖ£ÖÖ (R) ¤üÖê−ÖÖë "Ö»ÖŸÖ Æïü … (D) (A) ŸÖ£ÖÖ (R) ¤üÖê−ÖÖë ÃÖÆüß Æïü …
25. †×³Öú£Ö−Ö (A) : −ÖÖî´Ö "ÖÖ²ÖÖê −Öê †¯Ö−Öê ‘úÖò»Ö´Ö’ úÖ ×−Ö´ÖÖÔ1Ö ¯»ÖÖÛÙüú úÖ ˆ¯ÖµÖÖê"Ö ú¸ü ×úµÖÖ …
úÖ¸ü!Ö (R) : ŒµÖÖë×ú ˆÃÖ−Öê ‹ú ¥ü¿µÖ "Öã1Ö¾Ö¢ÖÖ, ¯ÖÖ¸ü¤üÙ¿ÖŸÖÖ êú ÃÖÖ£Ö ¯ÖϵÖÖê"Ö ×úµÖÖ •ÖÖê ׿ֻ¯Öú»ÖÖ ´Öë ¯ÖÆü»Öê
ú³Öß −ÖÆüà £Öß …
(A) (A) ÃÖÆüß Æîü ŸÖ£ÖÖ (R) "Ö»ÖŸÖ Æîü …
(B) (A) ŸÖ£ÖÖ (R) ¤üÖê−ÖÖê "Ö»ÖŸÖ Æïü …
(C) (A) "Ö»ÖŸÖ Æîü, (R) †ÖÓ׿Öú ºþ¯Ö ÃÖê ÃÖÆüß Æîü …
(D) (A) ŸÖ£ÖÖ (R) ¤üÖê−ÖÖë ÃÖÆüß Æïü …
26. †×³Öú£Ö−Ö (A) : ‡™üÖ×»ÖµÖ−Ö ¬ÖÖŸÖã œüü»ÖÖ‡Ô ¯ÖÏ×ÎúµÖÖ ´Öë ¬ÖÖŸÖã êú ²ÖêÆüŸÖ¸ü ¯ÖϾÖÖÆü êú ÆêüŸÖã œüÖÑ“ÖÖë úÖê šü1›ü Ö ¸ü9Ö−ÖÖ ¯Ö›ÍüŸÖÖ
Æîü …
úÖ¸ü!Ö (R) : ¤êü¿Öß ŸÖ£ÖÖ ‡™üÖ×»ÖµÖ−Ö ¬ÖÖŸÖã œü»ÖÖ‡Ô ¯ÖÏ×ÎúµÖÖ ´Öë, ¬ÖÖŸÖã úÖê ˆ›Íêü»Ö−Öê êú ¯ÖÆü»Öê ÃÖÖÓ“Öê úÖê šÓü›üÖ ú¸ü−ÖÖ
¯Ö›ÍüŸÖÖ Æîü …
(A) (A) ÃÖÆüß Æîü ŸÖ£ÖÖ (R) "Ö»ÖŸÖ Æîü … (B) (A) ŸÖ£ÖÖ (R) ¤üÖê−ÖÖë "Ö»ÖŸÖ Æïü …
(C) (A) ŸÖ£ÖÖ (R) ¤üÖê−ÖÖë ÃÖÆüß Æïü … (D) (A) "Ö»ÖŸÖ Æîü, (R) ÃÖÆüß Æîü…
27. †×³Öú£Ö−Ö (A) : ×»Ö£ÖÖê"ÖÏÖ±ú ‹ú »ÖÓ²Öß ‹¾ÖÓ ¯Öß›ÍüÖ•Ö−Öú ¯ÖÏ×ÎúµÖÖ Æîü …
úÖ¸ü!Ö (R) : ú»ÖÖúÖ¸ü ×»Ö£ÖÖê"ÖÏÖ±ú úÖê úÖ´Ö ú¸ü−Öê úß †ÖÃÖÖ−Ö ¯ÖÏ×ÎúµÖÖ ´ÖÖ−ÖŸÖê Æïü …
(A) (A) ŸÖ£ÖÖ (R) ¤üÖê−ÖÖëê "Ö»ÖŸÖ Æïü … (B) (A) "Ö»ÖŸÖ Æîü (R) †ÖÓ׿Öú ºþ¯Ö ÃÖê ÃÖÆüß Æîü …
(C) (A) ÃÖÆüß Æîü (R) "Ö»ÖŸÖ Æîü … (D) (A) "Ö»ÖŸÖ Æîü, (R) ÃÖÆüß Æîü …
28. †×³Öú£Ö−Ö (A) : ŒµÖÖ Æü´Öë “úÖê»ÖÖê"ÖÏÖ±ú” úÖê ׯÖÏ1™ü-´ÖêØú"Ö êú †×³Ö¾µÖÛŒŸÖ-´ÖÖ¬µÖ´Ö êú ºþ¯Ö ´Öë ´ÖÖ−Ö−ÖÖ “ÖÖ×Æü‹ ?
úÖ¸ü!Ö (R) : ŒµÖÖ Æü´Öë “úÖê»ÖÖê"ÖÏÖ±ú” úÖê دÖÏ×™ü"Ö êú †×³Ö¾µÖÛŒŸÖ ´ÖÖ¬µÖ´Ö êú ºþ¯Ö ´Öë ´ÖÖ−Ö−ÖÖ “ÖÖ×Æü‹ ?
(A) (A) ŸÖ£ÖÖ (R) ¤üÖê−ÖÖë ÃÖÆüß Æïü … (B) (A) ÃÖÆüß Æîü (R) "Ö»ÖŸÖ Æîü …
(C) (A) "Ö»ÖŸÖ Æîü (R) ÃÖÆüß Æîü … (D) (A) ŸÖ£ÖÖ (R) ¤üÖê−ÖÖë "Ö»ÖŸÖ Æïü…
D-7909 7 P.T.O.
Text of page 8
29. Assertion (A) : Pictorial conventions in art of early historic period were unified
according to geographic cultural zones.
Reason (R) : Unity in stylistic conventions was due to individual choices and not
due to guilds.
(A) (A) and (R) both are incorrect.
(B) (A) and (R) both are correct.
(C) (A) is correct and (R) is incorrect.
(D) (A) is incorrect and (R) is correct.
30. Assertion (A) : Patronage was an important aspect of monument building but it never
acted as a constraint in involving new designs.
Reason (R) : Patronage has been extremely effective in the selection of designs and
motifs.
(A) (A) and (R) both are correct.
(B) (A) is correct and (R) is partially correct.
(C) (A) and (R) both are incorrect.
(D) (A) is incorrect and (R) is correct.
31. Select the correct sequence in order of successive period.
(A) Ajanta Caves, Badami Caves, Ellora Caves, Sittanavasala Cave
(B) Sittanavasala Caves, Badami Caves, Ellora Caves, Ajanta Caves
(C) Badami Caves, Ellora Caves, Ajanta Caves, Sittanavasala Caves
(D) Ellora Caves, Sittanavasala Caves, Ajanta Caves, Badami Caves
32. Select the correct sequence of the Government School of Arts in India, chronologically.
(A) Madras, Calcutta, Bombay, Lahore
(B) Lahore, Calcutta, Madras, Bombay
(C) Madras, Bombay, Calcutta, Lahore
(D) Bombay, Lahore, Calcutta, Madras
33. Arrange the correct sequence of “AIDDA”.
(A) Action, Decision, Attention, Desire, Interest
(B) Attention, Interest, Desire, Decision, Action
(C) Action, Interest, Desire, Attention, Decision
(D) Attention, Desire, Action, Decision, Interest
34. Arrange the correct sequence of five steps of the Globalisation of the markets.
(A) Domestic marketing, Export marketing, International marketing, Multinational
marketing, Global marketing
(B) Global marketing, Multinational marketing, International marketing, Export
marketing, Domestic marketing
(C) Export marketing, Domestic marketing, International marketing, Multinational
marketing, Global marketing
(D) Multinational marketing, Export marketing, Global marketing, International
marketing, Domestic marketing
D-7909 8
Text of page 9
29. †×³Öú£Ö−Ö (A) : ¯ÖÏÖ¸üÛ´³Öú ‹êןÖÆüÖ×ÃÖú úÖ»Ö úß ú»ÖÖ ´Öë ד֡ÖÖŸ´Öú ¯ÖÏ£ÖÖ‹Ñ ³Öæ"ÖÖê»Ö¯Ö¸üú ÃÖÖÓÃéúןÖú PÖê¡ÖÖë êú
†−ÖãÃÖÖ¸ü ‹úßéúŸÖ ÆüÖêŸÖß £Öà…
úÖ¸ü!Ö (R) : ¿Öî»Öß"ÖŸÖ ¯ÖÏ£ÖÖ†Öë ´Öë ‹úßú¸ü1Ö ¾µÖÛŒŸÖ"ÖŸÖ ¯ÖÃÖÓ¤ü ÃÖê £ÖÖ ×¿ÖÛ»¯ÖÃÖÓ‘Ö êú úÖ¸ü1Ö −ÖÆüà …
(A) (A) ŸÖ£ÖÖ (R) ¤üÖê−ÖÖë "Ö»ÖŸÖ Æïü …
(B) (A) ŸÖ£ÖÖ (R) ¤üÖê−ÖÖë ÃÖÆüß Æïü …
(C) (A) ÃÖÆüß Æîü, (R) "Ö»ÖŸÖ Æîü …
(D) (A) "Ö»ÖŸÖ Æïü, (R) ÃÖÆüß Æîü…
30. †×³Öú£Ö−Ö (A) : ôÖÖ¸üúÖë êú ×−Ö´ÖÖÔ1Ö ´Öë ÃÖÓ¸üPÖ1Ö ‹ú ´ÖÆü¢¾Ö¯Öæ1ÖÔ ¯ÖÆü»Öæ £ÖÖ ¯Ö¸ü−ŸÖã −Ö¾Öß−Ö ×›ü•ÖÖ‡−ÖÖë úÖê ¿ÖÖ×´Ö»Ö
ú¸ü−Öê ´Öë µÖÆü ú³Öß ²ÖÖ¬Öú −ÖÆüà ²Ö−ÖÖ …
úÖ¸ü!Ö (R) : ×›ü•ÖÖ‡−ÖÖêÓ ŸÖ£ÖÖ ´Öæ»Ö³ÖÖÂÖÖë êú “ÖµÖ−Ö ´Öë ÃÖÓ¸üPÖ1Ö †ŸµÖÓŸÖ ¯ÖϳÖÖ¾Ö¿Öᯙ ¸üÆüÖ …
(A) (A) ŸÖ£ÖÖ (R) ¤üÖê−ÖÖë ÃÖÆüß Æïü …
(B) (A) ÃÖÆüß Æîü ŸÖ£ÖÖ (R) †ÖÓ׿Öú ºþ¯Ö ´Öë ÃÖÆüß Æîü …
(C) (A) ŸÖ£ÖÖ (R) ¤üÖê−ÖÖë "Ö»ÖŸÖ Æîü …
(D) (A) "Ö»ÖŸÖ Æîü ŸÖ£ÖÖ (R) ÃÖÆüß Æîü …
31. †−Öã¾ÖŸÖá úÖ»Ö êú Îú´Ö ´Öë ÃÖÆüß †−ÖãÎú´Ö “Öã−Öë :
(A) †•ÖÓŸÖÖ "Öã±úÖ‹Ñ, ²ÖÖ¤üÖ´Öß "Öã±úÖ‹Ñ, ‹»ÖÖê¸üÖ "Öã±úÖ‹Ñ, ×ÃÖ¢Ö−Ö¾ÖÖÃÖ»ÖÖ "Öã±úÖ‹Ñ
(B) ×ÃÖ¢Ö−Ö¾ÖÖÃÖ»ÖÖ "Öã±úÖ‹Ñ, ²ÖÖ¤üÖ´Öß "Öã±úÖ‹Ñ, ‹»ÖÖê¸üÖ "Öã±úÖ‹Ñ, †•ÖÓŸÖÖ "Öã±úÖ‹Ñ
(C) ²ÖÖ¤üÖ´Öß "Öã±úÖ‹Ñ, ‹»ÖÖê¸üÖ "Öã±úÖ‹Ñ, †•ÖÓŸÖÖ "Öã±úÖ‹Ñ, ×ÃÖ¢Ö−Ö¾ÖÖÃÖ»ÖÖ "Öã±úÖ‹Ñ
(D) ‹»ÖÖê¸üÖ "Öã±úÖ‹Ñ, ×ÃÖ¢Ö−Ö¾ÖÖÃÖ»ÖÖ "Öã±úÖ‹Ñ, †•ÖÓŸÖÖ "Öã±úÖ‹Ñ, ²ÖÖ¤üÖ´Öß "Öã±úÖ‹Ñ
32. ³ÖÖ¸üŸÖ êú ÃÖ¸üúÖ¸üß ú»ÖÖ ×¾Ö¤ËüµÖÖ»ÖµÖÖë úÖê ˆ−Öêú úÖ»ÖÖ−ÖãÎú´Ö ´Öë ¾µÖ¾ÖÛÃ£ÖŸÖ úßו֋ …
(A) ´Ö¦üÖÃÖ, ú»Öú¢ÖÖ, ²ÖÓ²Ö‡Ô, »ÖÖÆüÖî¸ü
(B) »ÖÖÆüÖî¸ü, ú»Öú¢ÖÖ, ´Ö¦üÖÃÖ, ²ÖÓ²Ö‡Ô
(C) ´Ö¦üÖÃÖ, ²ÖÓ²Ö‡Ô, ú»Öú¢ÖÖ, »ÖÖÆüÖî¸ü
(D) ²ÖÓ²Ö‡Ô, »ÖÖÆüÖî¸ü, ú»Öú¢ÖÖ, ´Ö¦üÖÃÖ
33. “AIDDA” úÖê ÃÖÆüß Îú´Ö ´Öë ¾µÖ¾ÖÛÃ£ÖŸÖ úßו֋ …
(A) Action, Decision, Attention, Desire, Interest
(B) Attention, Interest, Desire, Decision, Action
(C) Action, Interest, Desire, Attention, Decision
(D) Attention, Desire, Action, Decision, Interest
34. ²ÖÖ•ÖÖ¸üÖë êú ¾ÖÖßú¸ü1Ö êú ¯ÖÖÑ“Ö “Ö¸ü1ÖÖë úÖê ÃÖÆüß †−ÖãÎú´Ö ´Öë ¾µÖ¾ÖÛÃ£ÖŸÖ úßו֋ …
(A) ¤êü¿ÖßµÖ ×¾Ö¯Ö1Ö−Ö, ×−ÖµÖÖÔŸÖ ×¾Ö¯Ö1Ö−Ö, †ÓŸÖ¸üÖÔ™ÒüßµÖ ×¾Ö¯Ö1Ö−Ö, ²ÖÆãü¤êü¿ÖßµÖ ×¾Ö¯Ö1Ö−Ö, ¾ÖîÛ¿¾Öú ×¾Ö¯Ö1Ö−Ö
(B) ¾Öî׿¾Öú ×¾Ö¯Ö1Ö−Ö, ²ÖÆãü¤êü¿ÖßµÖ ×¾Ö¯Ö1Ö−Ö, †ÓŸÖ¸üÖÔ™ÒüßµÖ ×¾Ö¯Ö1Ö−Ö, ×−ÖµÖÖÔŸÖ ×¾Ö¯Ö1Ö−Ö, ¤êü¿ÖßµÖ ×¾Ö¯Ö1Ö−Ö
(C) ×−ÖµÖÖÔŸÖ ×¾Ö¯Ö1Ö−Ö, ¤êü¿ÖßµÖ ×¾Ö¯Ö1Ö−Ö, †ÓŸÖ¸üÖÔ™ÒüßµÖ ×¾Ö¯Ö1Ö−Ö, ²ÖÆãü¤êü¿ÖßµÖ ×¾Ö¯Ö1Ö−Ö, ¾Öî׿¾Öú ×¾Ö¯Ö1Ö−Ö
(D) ²ÖÆãü¤êü¿ÖßµÖ ×¾Ö¯Ö1Ö−Ö, ×−ÖµÖÖÔŸÖ ×¾Ö¯Ö1Ö−Ö, ¾Öî׿¾Öú ×¾Ö¯Ö1Ö−Ö, †ÓŸÖ¸üÖÔ™ÒüßµÖ ×¾Ö¯Ö1Ö−Ö, ¤êü¿ÖßµÖ ×¾Ö¯Ö1Ö−Ö
D-7909 9 P.T.O.
Text of page 10
35. Select the correct sequence in order of seniority :
(A) Bhabesh C. Sanyal, Mahendra Pandya, N. Pushpamala, Ajit Chakraborty
(B) N. Pushpamala, Mahendra Pandya, Bhabesh C. Sanyal, Ajit Chakraborty
(C) Bhabesh C. Sanyal, Mahendra Pandya, Ajit Chakraborty, N. Pushpamala
(D) Mahendra Pandya, Bhabesh C. Sanyal, Ajit Chakraborty, N. Pushpamala
36. Identify the correct sequence for metal casting of hollow wax image.
(A) Making of mould, Fix runners, Firing of moulds, Fill core
(B) Fill core, Fix runners, Making of mould, Firing of moulds
(C) Fix runners, Fill core, Firing of moulds, Making of moulds
(D) Firing of moulds, Making of mould, Fill core, Fix runners
37. Choose correct sequence in lino and wood cut :
(A) Carving, inking, drawing, printing
(B) Inking, drawing, carving, printing
(C) Printing, carving, drawing, inking
(D) Drawing, carving, inking, printing
38. Choose the correct chronological order of following artists.
(A) Durer, Goya, Mantegna, Daumier
(B) Mantegna, Durer, Goya, Daumier
(C) Daumier, Goya, Mantegna, Durer
(D) Mantegna, Durer, Daumier, Goya
39. Choose the correct chronological sequence.
(A) David, Paul Klee, David Hockney, Van Gogh
(B) David, Van Gogh, David Hockney, Paul Klee
(C) David, Van Gogh, Paul Klee, David Hockney
(D) Van Gogh, Paul Klee, David, Hockney
40. Choose the correct chronological sequence.
(A) Stella Kramrisch, Nihar Ranjan Ray, N. P. Joshi, Devangana Desai
(B) Stella Kramrisch, N. P. Joshi, Nihar Ranjan Ray, Devangana Desai
(C) Stella Kramrisch, Devangana Desai, N. P. Joshi, Nihar Ranjan Ray
(D) Stella Kramrisch, Nihar Ranjan Ray, Devangana Desai, N. P. Joshi
41. Select the correct match :
(a) Bengal School (i) Prados Das Gupta
(b) Bombay Progressive Group (ii) Bhabesh Sanyal
(c) Delhi Silpa Chakra (iii) Abaneendranath Tagore
(d) Calcutta Progressive Group (iv) F. N. Souza
Codes :
(a) (b) (c) (d)
(A) (iii) (iv) (ii) (i)
(B) (i) (ii) (iii) (iv)
(C) (ii) (iv) (iii) (i)
(D) (i) (iv) (ii) (iii)
D-7909 10
Text of page 11
35. ¾Ö׸üšüŸÖÖ êú †Ö¬ÖÖ¸ü ¯Ö¸ü ÃÖÆüß †−ÖãÎú´Ö “Öã−Öë …
(A) ³ÖÖ²Öê¿Ö ÃÖß. ÃÖÖ−µÖÖ»Ö, ´ÖÆêü−¦ü ¯ÖÖ1›ËüµÖÖ, ‹−Ö. ¯Öã¯ִÖÖ»ÖÖ, †×•ÖŸÖ “ÖÎú¾Ö¢Öá
(B) ‹−Ö ¯Öã¯ִÖÖ»ÖÖ, ´ÖÆêü−¦ü ¯ÖÖ1›ËüµÖÖ, ³ÖÖ²Öê¿Ö ÃÖß. ÃÖÖ−µÖÖ»Ö, †×•ÖŸÖ “ÖÎú¾Ö¢Öá
(C) ³ÖÖ²Öê¿Ö ÃÖß. ÃÖÖ−µÖÖ»Ö, ´ÖÆêü−¦ü ¯ÖÖ1›ËüµÖÖ, †×•ÖŸÖ “ÖÎú¾Ö¢Öá, ‹−Ö. ¯Öã¯ִÖÖ»ÖÖ
(D) ´ÖÆêü−¦ü ¯ÖÖ1›ËüµÖÖ, ³ÖÖ²Öê¿Ö ÃÖß. ÃÖÖ−µÖÖ»Ö, †×•ÖŸÖ “ÖÎú¾Ö¢Öá, ‹−Ö. ¯Öã¯ִÖÖ»ÖÖ
36. 9ÖÖê9Ö»Öß ´ÖÖê´Ö-†Öéú×ŸÖ úß ¬ÖÖŸÖã œü»ÖÖ‡Ô êú ÃÖÆüß †−ÖãÎú´Ö úÖê ¯ÖÆü“ÖÖ−Öë …
(A) ´ÖêØú"Ö †Öò±ú ´ÖÖê»›ü, ×±úŒÃÖ ¸ü−ÖÃÖÔ, ±úÖµÖظü"Ö †Öò±ú ´ÖÖê»›ËüÃÖ, ×±ú»Ö úÖê¸ü
(B) ×±ú»Ö úÖê¸ü, ×±úŒÃÖ ¸ü−ÖÃÖÔ, ´ÖêØú"Ö †Öò±ú ´ÖÖê»›ü, ±úÖµÖظü"Ö †Öò±ú ´ÖÖê»›ËüÃÖ
(C) ×±úŒÃÖ ¸ü−ÖÃÖÔ, ×±ú»Ö úÖê¸ü, ±úÖµÖظü"Ö †Öò±ú ´ÖÖê»›ËüÃÖ, ´ÖêØú"Ö †Öò±ú ´ÖÖê»›ËüÃÖ
(D) ±úÖµÖظü"Ö †Öò±ú ´ÖÖê»›ËüÃÖ, ´ÖêØú"Ö †Öò±ú ´ÖÖê»›ü, ×±ú»Ö úÖê¸ü, ×±úŒÃÖ ¸ü−ÖÃÖÔ
37. ×»Ö−ÖÖê †Öî¸ü ¾Öã›ü-ú™ü ´Öë ÃÖÆüß †−ÖãÎú´Ö “Öã−Öë …
(A) úÖÚ¾Ö"Ö, ‡ÓØú"Ö, ›ÒüÖò‡Ó"Ö, دÖÏØ™ü"Ö (B) ‡ÓØú"Ö, ›ÒüÖò‡Ó"Ö, úÖÚ¾Ö"Ö, دÖÏØ™ü"Ö
(C) دÖÏØ™ü"Ö, úÖÚ¾Ö"Ö, ›ÒüÖò‡Ó"Ö, ‡ÓØú"Ö (D) ›ÒüÖò‡Ó"Ö, úÖÚ¾Ö"Ö, ‡ÓØú"Ö, دÖÏØ™ü"Ö
38. ×−Ö´−Ö×»Ö×9ÖŸÖ ú»ÖÖúÖ¸üÖë úÖ ÃÖÆüß úÖ»ÖÖ−ÖãÎú´Ö “Öã−Öë …
(A) ›ËüµÖæ¸ü¸ü, "ÖÖêµÖÖ, ´ÖÑ™êü"−ÖÖ, ¤ãü×´Ö‹ (B) ´ÖÑ™êü"−ÖÖ, ›ËüµÖæ¸ü¸ü, "ÖÖêµÖÖ, ¤ãü×´Ö‹
(C) ¤ãü×´Ö‹, "ÖÖêµÖÖ, ´ÖÑ™êü"−ÖÖ, ›ËüµÖæ¸ü¸ (D) ´ÖÑ™êü"−ÖÖ, ›ËüµÖæ¸ü¸ü, ¤ãü×´Ö‹, "ÖÖêµÖÖ
39. ÃÖÆüß úÖ»ÖÖ−ÖãÎú´Ö “Öã−Öë …
(A) ¤üÖ×¾Ö¤ü, ¯ÖÖò»Ö Œ»Öß, ›êü×¾Ö›ü ÆüÖòŒ−Öß, ¾Öò−Ö "ÖÖò"Ö
(B) ¤üÖ×¾Ö¤ü, ¾Öò−Ö "ÖÖò"Ö, ›êü×¾Ö›ü ÆüÖòŒ−Öß, ¯ÖÖò»Ö Œ»Öß
(C) ¤üÖ×¾Ö¤ü, ¾Öò−Ö "ÖÖò"Ö, ¯ÖÖò»Ö Œ»Öß, ›êü×¾Ö›ü ÆüÖòŒ−Öß
(D) ¾Öò−Ö "ÖÖò"Ö, ¯ÖÖò»Ö Œ»Öß, ¤üÖ×¾Ö¤ü, ÆüÖòŒ−Öß
40. ÃÖÆüß úÖ»ÖÖ−ÖãÎú´Ö “Öã−Öë …
(A) Ùêü»ÖÖ Îîú´Ö׸ü¿Ö, −ÖßÆüÖ¸ü ¸Óü•Ö−Ö ¸üÖµÖ, ‹−Ö. ¯Öß. •ÖÖê¿Öß, ¤êü¾ÖÖÓ"Ö−ÖÖ ¤êüÃÖÖ‡Ô
(B) Ùêü»ÖÖ Îîú´Ö׸ü¿Ö, ‹−Ö. ¯Öß. •ÖÖê¿Öß, −ÖßÆüÖ¸ü ¸Óü•Ö−Ö ¸üÖµÖ, ¤êü¾ÖÖÓ"Ö−ÖÖ ¤êüÃÖÖ‡Ô
(C) Ùêü»ÖÖ Îîú´Ö׸ü¿Ö, ¤êü¾ÖÖÓ"Ö−ÖÖ ¤êüÃÖÖ‡Ô, ‹−Ö. ¯Öß. •ÖÖê¿Öß, −ÖßÆüÖ¸ü ¸Óü•Ö−Ö ¸üÖµÖ
(D) Ùêü»ÖÖ Îîú´Ö׸ü¿Ö, −ÖßÆüÖ¸ü ¸Óü•Ö−Ö ¸üÖµÖ, ¤êü¾ÖÖÓ"Ö−ÖÖ ¤êüÃÖÖ‡Ô, ‹−Ö. ¯Öß. •ÖÖê¿Öß
41. ÃÖÆüß ×´Ö»ÖÖ−Ö “Öã−Öë :
(a) ²ÖÓ"ÖÖ»Ö Ãæú»Ö (i) ¯ÖϤüÖêÂÖ ¤üÖÃÖ "Ö㯟ÖÖ
(b) ²ÖÖò´²Öê ¯ÖÏÖê"ÖÏê×ÃÖ¾Ö "ÖÏã¯Ö (ii) ³ÖÖ²Öê¿Ö ÃÖÖ−µÖÖ»Ö
(c) פü»»Öß ×¿Ö»¯Ö “ÖÎú (iii) †¾Ö−Öß−¦ü−ÖÖ£Ö ™îü"ÖÖê¸ü
(d) ú»Öú¢ÖÖ ¯ÖÏÖê"ÖÏê×ÃÖ¾Ö "ÖÏã¯Ö (iv) ‹±ú. ‹−Ö. ÃÖã•ÖÖ
úÖê›ü :
(a) (b) (c) (d)
(A) (iii) (iv) (ii) (i)
(B) (i) (ii) (iii) (iv)
(C) (ii) (iv) (iii) (i)
(D) (i) (iv) (ii) (iii)
D-7909 11 P.T.O.
Text of page 12
42. Select the correct match :
(a) Audio-Visual (i) Poster
(b) Visual (ii) Jingle
(c) Audio (iii) Television
(d) Verbal (iv) Phone
Codes :
(a) (b) (c) (d)
(A) (iii) (i) (ii) (iv)
(B) (i) (iv) (iii) (ii)
(C) (iii) (ii) (i) (iv)
(D) (i) (ii) (iii) (iv)
43. Match the following :
(a) Anupam Sood (i) Vadodara
(b) Naina Dalal (ii) Mumbai
(c) Paul Koli (iii) Chennai
(d) Palani Appan (iv) Delhi
Codes :
(a) (b) (c) (d)
(A) (i) (iv) (iii) (ii)
(B) (iv) (i) (ii) (iii)
(C) (ii) (iii) (i) (iv)
(D) (iv) (ii) (iii) (i)
44. Match the following :
(a) Delwara Temple (i) Maharashtra
(b) Sun Temple (ii) Rajasthan
(c) Sanchi Toran (iii) Orissa
(d) Kailashnath Temple (iv) Madhya Pradesh
Codes :
(a) (b) (c) (d)
(A) (ii) (iii) (iv) (i)
(B) (i) (ii) (iii) (iv)
(C) (iii) (ii) (i) (iv)
(D) (iv) (i) (ii) (iii)
45. Match the following :
(a) Likeness and presence (i) Norman Bryson
(b) End of Art (ii) W.J.T. Mitchell
(c) Calligram (iii) Author Danto
(d) Image, Text, Ideology (iv) Hans Belting
Codes :
(a) (b) (c) (d)
(A) (iii) (i) (iv) (ii)
(B) (iv) (iii) (i) (ii)
(C) (ii) (iii) (i) (iv)
(D) (i) (ii) (iii) (iv)
D-7909 12
Text of page 13
42. ÃÖÆüß ×´Ö»ÖÖ−Ö “Öã−Öë :
(a) ÁÖ¾µÖ-¥ü¿µÖ (i) ¯ÖÖêÙü¸ü
(b) ¥ü¿µÖ (ii) Ø•Ö"Ö»Ö
(c) ÁÖ¾µÖ (iii) ™êü»Öß×¾Ö•ÖÌ−Ö
(d) ¿ÖÖÛ²¤üú (iv) ±úÖê−Ö
úÖê›ü :
(a) (b) (c) (d)
(A) (iii) (i) (ii) (iv)
(B) (i) (iv) (iii) (ii)
(C) (iii) (ii) (i) (iv)
(D) (i) (ii) (iii) (iv)
43. ×´Ö»ÖÖ−Ö úßו֋ :
(a) †−Öã¯Ö´Ö ÃÖæ¤ü (i) ²Ö›ÍüÖê¤ü¸üÖ
(b) −Öî−ÖÖ ¤ü»ÖÖ»Ö (ii) ´ÖãÓ²Ö‡Ô
(c) ¯ÖÖò»Ö úÖê»Öß (iii) “Öê−−Öî
(d) ¯Ö›Íü−Öß †¯¯Ö−Ö (iv) פü»»Öß
úÖê›ü :
(a) (b) (c) (d)
(A) (i) (iv) (iii) (ii)
(B) (iv) (i) (ii) (iii)
(C) (ii) (iii) (i) (iv)
(D) (iv) (ii) (iii) (i)
44. ×−Ö´−Ö×»Ö×9ÖŸÖ úÖ ×´Ö»ÖÖ−Ö úßו֋ :
(a) ¤êü»Ö¾ÖÖ¸üÖ ´ÖÓפü¸ü (i) ´ÖÆüÖ¸üÖ™Òü
(b) ÃÖæµÖÔ ´ÖÓפü¸ü (ii) ¸üÖ•ÖãÖÖ−Ö
(c) ÃÖÖÑ“Öß ŸÖÖê¸ü1Ö (iii) ˆ›ÍüßÃÖÖ
(d) îú»ÖÖ¿Ö−ÖÖ£Ö ´ÖÓפü¸ü (iv) ´Ö¬µÖ ¯ÖϤêü¿Ö
úÖê›ü :
(a) (b) (c) (d)
(A) (ii) (iii) (iv) (i)
(B) (i) (ii) (iii) (iv)
(C) (iii) (ii) (i) (iv)
(D) (iv) (i) (ii) (iii)
45. ×−Ö´−Ö×»Ö×9ÖŸÖ úÖ ×´Ö»ÖÖ−Ö úßו֋ :
(a) »ÖÖ‡ú−ÖêÃÖ ‹1›ü ¯ÖÏê•ÖëÃÖ (i) −ÖÖò´ÖÔ−Ö ²ÖÎÖµÖÃÖ−Ö
(b) ‹1›ü †Öò±ú †Ö™Ôü (ii) ›ü²»µÖæ. •Öê. ™üß. ×´Ö¿Öê»Ö
(c) îú×»Ö"ÖÏÖ´Ö (iii) †Öò£ÖÔ¸ü ¤üÖÓŸÖÖê
(d) ‡´Öê•Ö, ™êüŒÃ™ü, †Ö‡×›üµÖÖê»ÖÖò•Öß (iv) ÆüÖ−ÃÖ ²ÖêÜ»™ü"Ö
úÖê›ü :
(a) (b) (c) (d)
(A) (iii) (i) (iv) (ii)
(B) (iv) (iii) (i) (ii)
(C) (ii) (iii) (i) (iv)
(D) (i) (ii) (iii) (iv)
D-7909 13 P.T.O.
Text of page 14
Read the following passage and answer the question nos. 46 to 50 :
Art education is getting very popular in country. As an objective of growth and
development, educational institutes are being set-up at every level. Traditional notion of
art education has come under serious criticism and therefore, new methods of art
education are being adopted. Earlier, many art-educational institute in India function
under the respective State Government’s control whereas very few are under the
university system as one of the teaching departments. Today many new private
institutions are established all over the places, which show popularity of art-education.
The idea of art-education as a luxury profession no more holds ground because the
policies of the government are directed to take into account every section of the society
and therefore, today in art-institute we find students from every section of society.
Subject of art are offered at school level as compulsory subject. Children enjoy
making drawings, paintings, all kinds of objects. Their playfulness of mind is easily
expressed through paintings and clay-modelling work. School level training process
help children to develop their ideas and expressions. Later, some children indeed take-
up art as serious subject to study.
It is not mandatory that student should have learned painting or drawing at school
level to enter in an art-institute. Liberal atmosphere in art-school help student to devise
their ideas in a systematic manner. Students enjoy subjects like design, painting, clay-
modelling. They also have to understand history of art in its social and cultural context.
With the technological inputs, methods of art production have gone under tremendous
changes. Workmanship is a key to any process but how it is applied to transform into
creative surface loaded with ambiguous surface layers etc. There are no fix rules of art
like the written language. Similarly there is no fix meaning to a particular pictorial
form. The contextual arrangement of any pictorial form define its meanings. So art-
students have to learn many things. No art-student can afford to turn-blind eyes to the
issues of representation. Representations are multi-dimensional and contextual, they
may be political or a–political but their power of expression cannot be over-looked.
They involve multiple thinking. Art-students get empowered by their training process to
develop their creative expressions.
46. Every section of society get education in art institute because
(A) of government policies (B) of interest of every one
(C) of collective interest (D) of popularity
47. Art subject at school-level is taught as
(A) Elective subject (B) Compulsory subject
(C) Optional subject (D) None of the above
48. Meaning of pictorial form is understood by its
(A) Content (B) Context
(C) Representation (D) Sublimity
49. Earlier art-schools were under the control of
(A) University Grants Commission (B) AICTE
(C) State Government (D) None of the above
50. Popularity of art-education is judged by
(A) Admission responses
(B) Establishment of art-educational institutes
(C) Expansion of courses
(D) Public interest
D-7909 14
Text of page 15
−Öß“Öê פüµÖê "ÖµÖê ˆ¨ü¸ü1Ö úÖê ¯ÖœÍü ú¸ü ¯ÖÏ¿−Ö ÃÖÓ9µÖÖ 46-50 êú ˆ¢Ö¸ü ¤üßו֋ …
ú»ÖÖ-׿ÖPÖÖ ¤êü¿Ö ´Öë ²ÖÆãüŸÖ »ÖÖêúׯÖ쵅 ÆüÖê ¸üÆüß Æîü … ¯ÖÏ"Ö×ŸÖ †Öî¸ü ×¾ÖúÖÃÖ êú ˆ¤Ëü¤êü¿µÖ úÖê ÆüÖ×ÃÖ»Ö ú¸ü−Öê êú ×»Ö‹
¿ÖîPÖ×1Öú ÃÖÓãÖÖ†Öë úß Ã£ÖÖ¯Ö−ÖÖ ¯ÖÏŸµÖêú ßָü ¯Ö¸ü úß •ÖÖ ¸üÆüß Æîü … ú»ÖÖ-׿ÖPÖÖ úß ¯Ö¸ü´¯Ö¸Ö"ÖŸÖ ¬ÖÖ¸ü1ÖÖ úß ²ÖÆãüŸÖ
†Ö»ÖÖê“Ö−ÖÖ Æãü‡Ô Æîü ŸÖ£ÖÖ ‡ÃÖß×»Ö‹ ú»ÖÖ-׿ÖPÖÖ úß −Ö¾Öß−Ö ¯ÖÏ×¾Ö׬ֵÖÖÑ †¯Ö−ÖÖ‡Ô •ÖÖ ¸üÆüß Æïü … ¯ÖÆü»Öê ³ÖÖ¸üŸÖ ´Öë ú»ÖÖ-׿ÖPÖÖ
êú †−Öêú ÃÖÓãÖÖ−Ö ÃÖÓ²ÖÓ×¬ÖŸÖ ¸üÖ•µÖ ÃÖ¸üúÖ¸ü êú ×−ÖµÖÓ¡Ö1Ö ´Öë úÖµÖÔ ú¸üŸÖê £Öê •Ö²Ö×ú ²ÖÆãüŸÖ ú´Ö ÃÖÓãÖÖ−Ö ×¾Ö¿¾Ö×¾ÖªÖ»ÖµÖ-
¯ÖÏ1ÖÖ»Öß êú †ÓŸÖ"ÖÔŸÖ ‹ú ¿ÖîPÖ×1Öú ×¾Ö³ÖÖ"Ö êú ºþ¯Ö ´Öë úÖµÖÔ ú¸üŸÖê Æïü … †Ö•Ö •Ö"ÖÆü-•Ö"ÖÆü ¯Ö¸ü −ÖµÖê ¯ÖÏÖ‡¾Öê™ü ÃÖÓãÖÖ−Ö
ãÖÖ×¯ÖŸÖ ×úµÖê •ÖÖ ¸üÆêü Æïü וÖÃÖÃÖê ú»ÖÖ-׿ÖPÖÖ úß »ÖÖêúׯÖϵ֟ÖÖ »Ö×PÖŸÖ ÆüÖêŸÖß Æîü …
‹ú †»ÖÓéúŸÖ ¾Öé×¢Ö êú ºþ¯Ö ´Öë ú»ÖÖ-׿ÖPÖ1Ö êú ×¾Ö“ÖÖ¸ü úÖ †²Ö úÖê‡Ô †Ö¬ÖÖ¸ü −ÖÆüà ¸üÆü "ÖµÖÖ Æîü ŒµÖÖë×ú ÃÖ¸üúÖ¸ü
úß −ÖßןֵÖÖÑ †²Ö ÃÖ´ÖÖ•Ö êú ¯ÖÏŸµÖêú PÖê¡Ö úÖê ×¾Ö“ÖÖ¸ü ´Öë ¸ü9Ö−Öê úß ×¤ü¿ÖÖ ´Öë ×−Ö¤ìü×¿ÖŸÖ Æïü †Öî¸ü ‡ÃÖß×»Ö‹ †Ö•Ö ÃÖ´ÖÖ•Ö êú
¯ÖÏŸµÖê PÖê¡Ö ÃÖê ”ûÖ¡Ö ú»ÖÖ-ÃÖÓãÖÖ−ÖÖë ´Öë ¯ÖϾÖê¿Ö »Öê ¸üÆëü Æïü …
×¾Ö¤ËüµÖÖ»ÖµÖ-ßָü ¯Ö¸ü ú»ÖÖ êú ×¾ÖÂÖµÖ †×−Ö¾ÖÖµÖÔ ×¾ÖÂÖµÖ êú ºþ¯Ö ´Öë ¯ÖœÍüÖ−Öê êú ×»Ö‹ פüµÖê •ÖÖ ¸üÆêü Æïü … ²Ö““Öê Æü¸ü
¯ÖÏúÖ¸ü úß ¾ÖßÖã†Öë êú ¸êü9ÖÖ×“Ö¡Ö ŸÖ£ÖÖ ¯ÖëØ™ü"Ö ²Ö−ÖÖ−Öê ´Öë †Ö−ÖÓ¤ü úÖ †−Öã³Ö¾Ö ú¸üŸÖê Æïü … ¯ÖëØ™ü"Ö ŸÖ£ÖÖ Œ»Öê-´ÖÖê›êüØ»Ö"Ö êú
´ÖÖ¬µÖ´Ö ÃÖê ˆ−Öêú ´ÖÛßÖÂú úß ×¾Ö−ÖÖê¤ü¿Ö߻֟ÖÖ †ÖÃÖÖ−Öß ÃÖê †×³Ö¾µÖŒŸÖ ÆüÖê •ÖÖŸÖß Æîü … ²Ö““ÖÖë úß ÃÖÓú»¯Ö−ÖÖ†Öë ŸÖ£ÖÖ
†×³Ö¾µÖÛŒŸÖµÖÖë úÖê ×¾Öú×ÃÖŸÖ ú¸ü−Öê ´Öë ×¾Ö¤ËüµÖÖ»ÖµÖ-ßָü ¯Ö¸ü ¯ÖÏ׿ÖPÖ1Ö úß ¯ÖÏ×ÎúµÖÖ ÃÖÆüÖµÖú ÆüÖêŸÖß Æîü … ²ÖÖ¤ü ´Öë “Ö»Ö ú¸ü
ãú”û ²Ö““Öê †¾Ö¿µÖ Æüß ú»ÖÖ úÖê †¯Ö−Öê "ÖÓ³Ö߸ü †¬µÖµÖ−Ö êú ×¾ÖÂÖµÖ êú ºþ¯Ö ´Öë "ÖÏÆü1Ö ú¸ü »ÖêŸÖê Æïü …
×úÃÖß ú»ÖÖ-×¾Ö¤ËüµÖÖ»ÖµÖ ´Öë ¯ÖϾÖê¿Ö »Öê−Öê êú ×»Ö‹ ”ûÖ¡ÖÖë «üÖ¸üÖ ×¾Ö¤ËüµÖÖ»ÖµÖ-ßָü ¯Ö¸ü ¯ÖëØ™ü"Ö µÖÖ ›ÒüÖò‡Ó"Ö ÃÖß9Öê ÆüÖê−Öê úß
²ÖÖ¬µÖŸÖÖ −ÖÆüà ÆüÖêŸÖß … ú»ÖÖ-×¾Ö¤ËüµÖÖ»ÖµÖÖë úÖ ˆ¤üÖ¸ü¾ÖÖ¤üß ¾ÖÖŸÖÖ¾Ö¸ü1Ö ”ûÖ¡ÖÖë «üÖ¸üÖ †¯Ö−Öß ÃÖÓú»¯Ö−ÖÖ†Öë úÖê ‹ú
µÖÖê•Ö−ÖÖ²Ö¤Ëü¬Ö ¸üß×ŸÖ ÃÖê †×³ÖúÛ»¯ÖŸÖ ú¸ü−Öê ´Öë ÃÖÆüÖµÖú ÆüÖêŸÖÖ Æîü … ×›ü•ÖÖ‡−Ö, ¯ÖëØ™ü"Ö, Œ»Öê-´ÖÖê›êüØ»Ö"Ö •ÖîÃÖê ×¾ÖÂÖµÖÖë ÃÖê ”ûÖ¡Ö
†Ö−ÖÓפüŸÖ ÆüÖêŸÖê Æïü … ú»ÖÖ êú ×¾ÖÂÖµÖÖë úÖê ˆ−Æëü ˆ−Öêú ÃÖÖ´ÖÖוÖú ŸÖ£ÖÖ ÃÖÖÓÃéúןÖú ÃÖÓ¤ü³ÖÔ ´Öë ³Öß ÃÖ´Ö—Ö−ÖÖ ÆüÖêŸÖÖ Æîü …
¯ÖÏÖî¤ËüµÖÖê×"ÖúßµÖ ‡Ó¯Öã™ü êú ÃÖÖ£Ö ú»ÖÖ ¾ÖßÖã†Öëê êú ˆŸ¯ÖÖ¤ü−Ö úß ¯ÖÏ×¾Ö׬ֵÖÖë ´Öë ×¾ÖôֵÖúÖ¸üß ¯Ö׸ü¾ÖŸÖÔ−Ö †ÖµÖÖ Æîü … ÆüßÖ-
úÖ¸üß"Ö¸üß ×úÃÖß ³Öß ¯ÖÏ×ÎúµÖÖ úß ãÓú•Öß Æîü, ¯Ö¸ü−ŸÖ㠆ïְ™ü ¯Ö™ü»Ö-ßָüÖë ÃÖê †™êü ¯Ö™»Ö ÃÖê ÃÖé•Ö−ÖÖŸ´Öú ¯Ö™ü»Ö ´Öë ²Ö¤ü»Ö−Öê
êú ×»Ö‹ ‡ÃÖúÖ †−Öã¯ÖϵÖÖê"Ö îúÃÖê ×úµÖÖ •ÖÖµÖ … ×»Ö×9ÖŸÖ ³ÖÖÂÖÖ úß ú»ÖÖ êú ×»Ö‹ ‡ÃÖ ÆêüŸÖã úÖê‡Ô ¥üœÍü ×−ÖµÖ´Ö −ÖÆüà Æîü … ‡ÃÖß
¯ÖÏúÖ¸ü ×úÃÖß ×“Ö¡ÖÖŸ´Öú ºþ¯Ö úÖ úÖê‡Ô ¥üœÍü †£ÖÔ −ÖÆüà ÆüÖêŸÖÖ … ‹ú ד֡ÖÖŸ´Öú ºþ¯Ö úÖ ÃÖÓ¤ü³ÖÖÔ¬Öß−Ö ¾µÖ¾ÖãÖÖ¯Ö−Ö ˆÃÖêú
†£ÖÔ úÖê ×−Ö¬ÖÖÔ׸üŸÖ ú¸üŸÖÖ Æîü … †ŸÖ: ú»ÖÖ êú ”ûÖ¡ÖÖë úÖê †−Öêú ²ÖÖŸÖë ÃÖß9Ö−Öß ÆüÖëê"Öß … ú»ÖÖ úÖ úÖê‡Ô ³Öß ”ûÖ¡Ö
¯ÖÏßÖãŸÖßú¸ü1Ö êú ´Öã¤Ëü¤üÖë úß †−Ö¤êü9Öß −ÖÆüà ú¸ü ÃÖúŸÖÖ … ¯ÖÏßÖãŸÖßú¸ü1Ö ²ÖÆãü†ÖµÖÖ´Öß ŸÖ£ÖÖ ÃÖÓ¤ü³ÖÔ¯Ö¸üú ÆüÖêŸÖê Æïü, ¾Öê
¸üÖ•Ö−ÖßןÖú †£Ö¾ÖÖ †-¸üÖ•Ö−ÖßןÖú ÆüÖê ÃÖúŸÖê Æïü, ¯Ö¸ü−ŸÖã ˆ−Öúß †×³Ö¾µÖÛŒŸÖ ¿ÖÛŒŸÖ úß ˆ¯ÖêPÖÖ −ÖÆüà úß •ÖÖ ÃÖúŸÖß …
‡−Ö´Öë ²ÖÆãü×¾Ö¬Ö Ø“ÖŸÖ−Ö ÃÖ×−−Ö×ÆüŸÖ Æîü … †¯Ö−Öß ¯ÖÏ׿ÖPÖ1Ö ¯ÖÏ×ÎúµÖÖ êú «üÖ¸üÖ ”ûÖ¡Ö †¯Ö−Öß ÃÖé•Ö−ÖÖŸ´Öú †×³Ö¾µÖÛŒŸÖ úÖê
×¾Öú×ÃÖŸÖ ú¸ü−Öê ´Öë ÃÖ¿ÖÛŒŸÖéúŸÖ ²Ö−Ö •ÖÖŸÖÖ Æîü …
46. ×úÃÖ úÖ¸ü1Ö ÃÖê ÃÖ´ÖÖ•Ö úÖ ¯ÖÏŸµÖêú ³ÖÖ"Ö ú»ÖÖ-ÃÖÓãÖÖ−ÖÖë ´Öë ׿ÖPÖÖ ¯ÖÖŸÖÖ Æîü ?
(A) ÃÖ¸üúÖ¸üß −ÖßןֵÖÖë êú úÖ¸ü1Ö (B) ÃÖ³Öß »ÖÖê"ÖÖë úß †×³Ö¹ý×“Ö êú úÖ¸ü1Ö
(C) ÃÖÖ´Öæ×Æüú †×³Ö¹ý×“Ö êú úÖ¸ü1Ö (D) »ÖÖêúׯÖϵ֟ÖÖ êú úÖ¸ü1Ö
47. ×¾Ö¤ËüµÖÖ»ÖµÖ-ßָü ¯Ö¸ü ú»ÖÖ-×¾ÖÂÖµÖ ×úÃÖ ºþ¯Ö ´Öë ¯ÖœÍüÖµÖê •ÖÖŸÖê Æïü ?
(A) ‹êÛ“”ûú ×¾ÖÂÖµÖ (B) †×−Ö¾ÖÖµÖÔ ×¾ÖÂÖµÖ
(C) ¾ÖîúÛ»¯Öú ×¾ÖÂÖµÖ (D) ‡−Ö´Öë ÃÖê ×úÃÖß ºþ¯Ö ´Öë −ÖÆüà
48. ד֡ÖÖŸ´Öú ºþ¯Ö úÖê ‡ÃÖêú/‡ÃÖúß _________ ÃÖê ÃÖ´Ö—ÖÖ •ÖÖ ÃÖúŸÖÖ Æîü …
(A) †ÓŸÖÙ¾ÖÂÖµÖ (B) ÃÖÓ¤ü³ÖÔ
(C) ¯ÖÏßÖãŸÖßú¸ü1Ö (D) ˆŸéú™üŸÖÖ
49 ¯ÖÆü»Öê ú»ÖÖ-×¾ÖÂÖµÖ ×úÃÖêú ×−ÖµÖÓ¡Ö1Ö ´Öë ÆüÖêŸÖê £Öê ?
(A) ×¾Ö¿¾Ö×¾ÖªÖ»ÖµÖ †−Öã¤üÖ−Ö †ÖµÖÖê"Ö (B) ‹. †Ö‡Ô. ÃÖß. ™üß. ‡Ô.
(C) ¸üÖ•µÖ ÃÖ¸üúÖ¸ü (D) ‡−Ö´Öë ÃÖê ×úÃÖß êú ×−ÖµÖÓ¡Ö1Ö ´Öë −ÖÆüà
50. ú»ÖÖ-׿ÖPÖÖ úß »ÖÖêúׯÖϵ֟ÖÖ úÖ ×−Ö1ÖÔµÖ ×úÃÖ †Ö¬ÖÖ¸ü ¯Ö¸ü ×úµÖÖ •ÖÖŸÖÖ Æîü ?
(A) ¯ÖϾÖê¿ÖÖÙ£ÖµÖÖë úß ÃÖÓ9µÖÖ (B) ú»ÖÖ-׿ÖPÖ1Ö ÃÖÓãÖÖ−ÖÖë úß Ã£ÖÖ¯Ö−ÖÖ
(C) ¯ÖÖšËüµÖ-×¾ÖÂÖµÖÖë úÖ ×¾ÖßÖÖ¸ü (D) »ÖÖêú †×³Ö¹ýדÖ
D-7909 15 P.T.O.
Text of page 16
Space For Rough Work D-7909 16
Official key not published for this paper.
Page 1 of 16
Source: University Grants Commission. Question paper published by University Grants Commission.